Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου 2009

JUNKIE

Η θέλησή μου σαν αχαμνό κλαδί
Τσακίζεται στον ήχο της φωνής σου
Σαστίζει του λόγου το βασίλειο
Και ο πανικός φάσμα λευκό εφορμά...
Η λύσσα τ'ουρανού
Επιθέτει άστρα λευκά και διάφανα
Σαν γάζες στις ανοιγμένες φλέβες μου
Τίποτα δεν ορίζω πια...

Μήτε τους αετούς ανοίγοντας φτερά μέσ'από τα αινίγματά μου
Μήτε και την καρδιά μου αυτή που από ντροπή συστέλλεται
Μήτε και την σιωπή αυτή που τρώει με φωτιά τ'αποτυπώματά της
Μήτε και το βαρύκτυπο αυτό βούκινο του μύθου
Μήτε το φως αυτό που ξεγλιστρά σαν ρούχο από τον ώμο μου
Μήτε κι αυτόν τον κουρνιαχτόν του άνθους μου
που είναι το ριζικό μου...
ΝΙΚΟΣ ΣΠΑΝΙΑΣ
"Ποιήματα της Τρίτης Λεωφόρου"

Πέμπτη 17 Σεπτεμβρίου 2009

Η ΣΙΔΕΡΕΝΙΑ ΓΕΝΙΑ

[...] " Γιατί τώρα πλέον βρίσκεται στη ζωή η γενιά η σιδερένια, κι ούτε που σταματούν όλη μέρα και τη νύχτα να υφίστανται οι θνητοί ταλαιπωρίες και κόπους και ακατάπαυστα βασανίζονται από κάτι. Σ'αυτούς οι θεοί θα επιβάλλουν σκοτούρες βαριές. Παρ' όλα αυτά , μέσα στις τόσες συμφορές τους θα περιέχονται και καλά.
(Ωστόσο κι αυτήν τη γενιά των περαστικών ανθρώπων θα την καταστρέψει ο Δίας,όταν αρχίσουν να γεννιούνται έχοντας άσπρους κροτάφους.)


Και ούτε ο πατέρας θα έχει ομοιότητες με τα παιδιά του, ούτε τα παιδιά με τον πατέρα. Και ούτε ο φιλοξενούμενος στον οικοδεσπότη ούτε και ο φίλος στο φίλο, ούτε και ο αδερφός στον αδερφό θα είναι αγαπητός όπως παλαιότερα. Κι επιπλέον οι γονείς,όταν φθάνουν στα γεράματα,δεν θα απολαμβάνουν σεβασμό.Τουναντίον θα τους κοροϊδεύουν εκφέροντας προς αυτούς απηνή λόγια, οι μωροί, δίχως να υπολογίζουν τη θεϊκή τιμωρία,κι ακόμη δε θα ανταμείβουν τους γερασμένους γονείς για όλα όσα ξόδεψαν για να τους μεγαλώσουν.

Θα διεκδικούν το δίκιο τους (Με αυτοδικία. Ο ένας θα καταστρέφει την πολιτεία
του άλλου.)Ούτε αυτός που τηρεί τους όρκους του, ούτε ο δίκαιος, ούτε αυτός που κάνει
το καλό θ' απολαμβάνει καμιά τιμή,μα θα εκτιμούν περισσότερο τον κακούργο και τον αναιδή. Το δίκαιο θα βασίζεται στην ισχύ των χεριών και θα χαθεί ο σεβασμός.Ο ανάξιος θα προξενεί κακό στον καλύτερό του,υπονομεύοντάς τον με ψεύτικους ισχυρισμούς και μάλιστα ορκιζόμενος γι' αυτούς.

Φθόνος κακόγλωσσος, χαιρέκακος και βδελυρός θα συνοδεύει όλους τους τιποτένιους ανθρώπους. Και τότε η Αιδώς και η Νέμεσις από τη γη την απέραντη θα κατευθυνθούν προς τον Όλυμπο, σκεπάζοντας τα πρόσωπά τους τα όμορφα με τα άσπρα τους πέπλα, έτσι ώστε να διαμείνουν μαζί με τους αθανάτους, αφήνοντας πίσω τους τον κόσμο των θνητών.

Και στους ανθρώπους θα απομείνουν οι βαριές οι λύπες. Και τότε η συμφορά θα είναι ανεπανόρθωτη. "
ΗΣΙΟΔΟΣ
(τέλη 8ου αι. πΧ.)

Έργα και ημέραι
(στ. 176-201)


προμηθέας

Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου 2009

ΕΚΤΟΡΑΣ

[...]"Και ο Αίαντας κατάλαβε: πως εκείνη ήταν η μέρα μου και πως οι θεοί ήταν μαζί μου.Οπισθοχώρησε κάποια στιγμή,οπισθοχώρησε επιτέλους. Κι εγώ ανέβηκα στο πλοίο εκείνο. Και το πυρπόλησα.

Μέσα σ' εκείνες τις φλόγες πρέπει να με θυμάστε. Τον Έκτορα , τον ηττημένο , πρέπει να τον θυμάστε όρθιο, στην πρύμνη εκείνου του πλοίου, ζωσμένο από τη φωτιά. Τον Έκτορα , τον νεκρό που ο Αχιλλέας έσυρε τρεις φορές το γύρο των τειχών της πόλης του , πρέπει να τον θυμάστε ζωντανό και νικηφόρο , εκθαμβωτικό μέσα στην ασημιά και μπρούντζινη αρματωσιά του. Έμαθα από μια βασίλισσα τα λόγια που μου έμειναν ως τα σήμερα και που θέλω να πω σ' εσάς: εμένα να θυμάστε , εμένα να θυμάστε , και το πεπρωμένο μου ξεχάστε το."

(Απόσπασμα από την αφήγηση του Έκτορα στην 'Ιλιάδα' του Αλεσσάντρο Μπαρίκκο)

ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ

Δευτέρα 31 Αυγούστου 2009

Η ΠΑΡΤΙΔΑ

Σκοτάδι ξημέρωσε εκείνη τη μέρα. Δεν θυμάμαι πώς βρέθηκα εκεί. Ίσως να με πήγαν οι ένοχες σκέψεις μου. Ίσως πάλι ο φόβος , εκείνος που σε σηκώνει τις νύχτες ,στερώντας σου τον ύπνο. Καθόμουν ακίνητος. Κρατούσα τα φύλλα μου με τρεμάμενα χέρια. Εκείνος ήταν απέναντί μου. Τον είδα να με κοιτάει.Ένα ανεπαίσθητο χαμόγελο ζωγραφίστηκε στο πρόσωπό Του. Ήταν διαφορετικός από αυτό που είχα ονειρευτεί. Όμως να που ήταν ολοζώντανος μπροστά μου.Ο Μέγιστος των Πειρασμών, η Σκέψη που σου αλλάζει τη ζωή για πάντα. Με κοιτούσε αλλά όχι στα μάτια. Βαθιά μέσα μου , στα έγκατα της ψυχής μου ένιωθα το παγερό βλέμμα Του να ξεσκεπάζει με ευκολία όλα εκείνα που με τόσο κόπο κρατούσα κρυμμένα. Το διασκέδαζε. Αλήθεια πόσο το διασκέδαζε!

Κοίταξα ξανά τα φύλλα μου. Μου έταξε πολλά. Μου είπε πως μετά από αυτό όλα θα ήταν όμορφα και γαλήνια, πως θα ήμουν αυτό που πάντα ήθελα να είμαι.
Μου είπε ακόμη πως θα με άφηνε ήσυχο μια για πάντα. Ήθελα να Τον πιστέψω. Με έκανε να θέλω να το κάνω. Στεκόταν ακόμη εκεί και περίμενε, όπως έκανε πάντα. Όπως τότε που χτύπησα ένα μικρό παιδί με μανία όταν μου πήρε το παιχνίδι. Όπως τότε που κόπηκα σε μια άγρια συμπλοκή μεταξύ ατίθασων εφήβων.
Περίμενε. Κοιτούσε. Χαμογελούσε. Απολάμβανε.

Δίσταζα να κάνω την κίνησή μου, όμως δεν είχα άλλη επιλογή. Έπρεπε να το ρισκάρω, αν ήθελα να περπατήσω ελεύθερος πάλι κάτω από το φως του Ήλιου.Πήρα μια βαθιά ανάσα. Θυμάμαι ακόμη τη γεύση που μου άφησε ο πνιγηρός αέρας. Κάποιες φορές ο βήχας μου είναι αβάσταχτος ακόμη και σήμερα.
Τα πόνταρα όλα και περίμενα να ανοιχτεί και το τελευταίο φύλλο.

Ξύπνησα κρύος και χλομός . Σαν πεθαμένος. Ποτέ δεν έμαθα ποιο ήταν το τελευταίο φύλλο. Ακόμη δεν ξέρω αν κέρδισα ή αν έχασα. Ήταν και αυτό ένα από τα πολλά παιχνίδια Του. Αυτή είναι η τιμωρία μου λοιπόν: Θα ζήσω την υπόλοιπη ζωή μου μην γνωρίζοντας την έκβαση της παρτίδας. Σε κάθε μου βήμα, σε κάθε μου σκέψη θα με στοιχειώνει το φάντασμα της αποτυχίας. Κάποια μέρα θα μάθω. Ως τότε όμως όλες μου οι ελπίδες, όλες μου οι προσευχές και όλα μου τα όνειρα έχουν πια μια και μοναδική εικόνα: Άσσος μπαστούνι. Ή κόλαση και χάος για πάντα...


προμηθέας

Πέμπτη 13 Αυγούστου 2009

Ο ΜΥΘΟΣ ΤΗΣ ΜΕΔΟΥΣΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΠΙΔΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ

[Φωτ. : Η ασπίδα της Θεάς Αθηνάς με το κομμένο κεφάλι της Μέδουσας όπως τη συνέλαβε ο Michelangelo Merisi da Caravaggio, γνωστός απλώς ως Caravaggio.]

Σύμφωνα με τον μύθο η Μέδουσα αναφέρεται ως μία από τις τρεις Γοργόνες. Από τις τρεις αυτές αδελφές η Μέδουσα ήταν η θνητή. Το άλλο της όνομα ήταν Γοργώ, που σημαίνει άγρια ματιά.

Κόρη του Φόρκυ ή Φορκέα και της Κητούς, αδελφή των Γοργόνων Σθενώ και Ευρυάλη, και των Γραιών Δεινώ, Ενυώ και Πεφρηδώ, ήταν στην αρχή Κενταύρισσα.

Κατά μια εκδοχή ήταν τόσο όμορφη που ο Ποσειδώνας ήθελε να ενωθεί μαζί της. Μεταμορφωμένος σε άλογο βρέθηκε σε επαφή μαζί της, στον ιερό χώρο της Αθηνάς. Η θεά, εξοργισμένη με το γεγονός, δεν μπορούσε να έρθει σε ρήξη με τον Ποσειδώνα και έτσι ξέσπασε πάνω στη Μέδουσα. Την μεταμόρφωσε σε απεχθές τέρας, που αντί για μαλλιά είχε φίδια. Η ασχήμια της ήταν τέτοια, που όποιος την κοιτούσε στο πρόσωπο πέτρωνε.

Τελικά τη σκότωσε ο Περσέας, με την βοήθεια της Αθηνάς. Το κεφάλι της, το περίφημο «Γοργόνειο», το παρέλαβε η θεά από τον ήρωα και το επέθεσε στην ασπίδα της, επειδή το κεφάλι της, ακόμη και νεκρό, πέτρωνε όποιον το κοίταζε.

Σάββατο 16 Μαΐου 2009

TO ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΓΩ


-->Το κρύο ήταν αφόρητο. Είχε μέρες τώρα που ο υδράργυρος ήταν κολλημένος κάτω από το μηδέν, σαν μικρό πεισματάρικο παιδί που απλά θέλει να γίνει(και θα γίνει ) το δικό του. Η βροχή συνέχιζε να προκαλεί τη μελαγχολία και την ατονία ενός κόσμου που ήδη είχε φτάσει στο ναδίρ προ πολλού και αναζητούσε τρόπους , όχι απόλυτα θεμιτούς αρκετές φορές ,να ξεφύγει από την αφάνεια και την παρακμή που έδειχνε να έρχεται ανελέητη, πρωτόγνωρη και λυσσασμένη. Κάποιοι υπερβάλλοντας σε αίσθημα και φόβο αποφάσισαν να αλλάξουν ακόμα και χώρα πιστεύοντας πως εκεί η κατάρα της δικής τους πατρίδας θα εξορκιστεί και οι ίδιοι θα εξαγνιστούν και θα αναγεννηθούν μέσα από το νέο τους όνειρο.
Όμως φυσικά και δεν ήταν έτσι. Όσοι προσπάθησαν , έζησαν για να διαπιστώσουν ότι καμία ουτοπία πουθενά στον κόσμο δεν θα τους έκανε δεκτούς για αυτό που ήταν ή για αυτό που ήθελαν να γίνουν, πόσο μάλλον γι αυτό που φοβόταν ή αποστρέφονταν.
Αυτοί που έμειναν πίσω μην έχοντας τίποτα άλλο να ελπίζουν επιδόθηκαν στην αμπελοφιλοσοφία και στο κουτσομπολιό. Η κυρά-Μαρία λέει από απέναντι αγόρασε το πανάκριβο περιδέραιο που πάντα ονειρευόταν, χρόνια μάζευε τα λεφτά αυτά για μια ώρα ανάγκης για αυτήν και τα παιδιά της όμως υπό το βάρος των συνθηκών «έλα μωρέ δε βαριέσαι…μια ζωή την έχουμε» και «θα βρουν το δρόμο τους τα παιδιά. Νέα είναι ακόμα. Εμείς στα χρόνια τους τρεις δουλειές». Το άλλο τ’ ακούσατε; Ο μπαρμπα-Γιώργης δίπλα από το μανάβικο έφυγε με καλλονή εικοσιπέντε ετών παρακαλώ! Ναι ναι ο μπαρμπα-Γιώργης! Και δεν του φαινόταν βρε παιδάκι μου…Τι θα πει πού τα βρήκε τα λεφτά; Πούλησε το χωράφι που είχε από τη μάνα του, έδωσε και το παντοπωλείο και μην τον είδατε! Είχε και κάτι οικονομίες στην άκρη. Ήταν προκομμένος ο μπαρμπα-Γιώργης . Τώρα θα είναι αραχτός σε καμιά παραλία
και θα λέει τα αστεία του σε καψαλισμένους ιθαγενείς και χαρούμενους τουρίστες. Αλίμονο σε εμάς που μείναμε πίσω! Α ρε μπαρμπα-Γιώργη με τα αστεία σου! Πιες και κανα κοκτέιλ και για εμάς εδώ…
Και μέσα σε όλα αυτά υπήρχαν και κάποιοι , ελάχιστοι βέβαια αλλά υπήρχαν, που έδειχναν να διασκεδάζουν με όλα αυτά. Με την άγνοια του κόσμου, την αμορφωσιά του, τις προλήψεις και τα πιστεύω του. Ήταν οι άνθρωποι αυτοί ως επί το πλείστον καθημερινοί. Άλλοι μορφωμένοι και σπουδαγμένοι, άλλοι νέοι και χαρούμενοι , γεμάτη ζωή. Ο ανθός της κάθε κοινωνίας που δημιούργησε, κατέκτησε και προχώρησε. Το γρανάζι που επάνω του στηριζόταν όλο εκείνο το σκυλολόι των γυρολόγων και των παλιάτσων που λυμαίνονταν τους μόχθους και τους κόπους των ανυποψίαστων ανθρώπων. Αυτό που οι πολλοί , εξαιτίας της πολυπλοκότητας του, της χαώδους έκτασής του και των ακαταλαβίστικων νόμων του, ονόμαζαν «Σύστημα» ...
Αυτό λοιπόν το «Σύστημα» συχνά γινόταν αποδέκτης ύβρεων . Όλοι το μισούσαν, όλοι το απεχθάνονταν, όλοι αναγνώριζαν σε αυτό όλα τα σφάλματα της κοινωνίας και όλες τις
παραλήψεις της ζωής τους. Όλοι όμως την ίδια ώρα προσπαθούσαν να «τρυπώσουν» μέσα σε αυτό. Κατά ένα περίεργο τρόπο το φοβόταν και χάριν μιας διεστραμμένης συνήθειας που ο χρόνος τους τάιζε από την ώρα που γεννιούνταν, το σέβονταν.
Σεβασμός. Αγνός, καθαρός σεβασμός. Όχι σαν αυτόν που έχεις για την ίδια σου τη μάνα από αγάπη, όχι για τον δάσκαλο που μπαίνει στην αίθουσα και πρέπει να του πεις μια συγχρονισμένη καλημέρα για να του φτιάξεις το κέφι, όχι για τον πελάτη που εξυπηρετείς φορώντας το ψεύτικο χαμόγελο του πωλητή και υποκρινόμενος ότι στ’ αλήθεια και μέσα από την ψυχή σου ενδιαφέρεσαι για το ντύσιμό του. Όχι. Σαν τίποτα από αυτά.
Σεβασμός από φόβο. Από δέος, ταπείνωση και χλευασμό. Από μια αρρωστημένη και αμοιβαία εξάρτηση του ενός από τον άλλο. Πρέπει να σέβεσαι το Σύστημα και τότε κάποια στιγμή ίσως να σε σεβαστεί και αυτό. Αν το περιφρονήσεις θα σε καταβροχθίσει χωρίς ποτέ να καταλάβεις πώς και από πού και θα σε ξεράσει με περισσή αηδία στο περιθώριο μιας κοινωνίας που πλέον θα σε έχει ήδη ξεχάσει . Και τότε χωρίς να βιάζεται καθόλου το Σύστημα θα σε εκδικηθεί. Για αυτό που ήσουν , για αυτό που τόλμησες να κάνεις χωρίς την έγκρισή του, ακόμα και για
αυτό που σκέφτηκες φωναχτά. Θα παρακαλάς να σε συγχωρέσει, θα ικετεύεις με κλάματα και σπαραγμούς όμως θα είναι αργά για σένα. Θα αργοσβήνεις μέρα με τη μέρα εκλιπαρώντας για μια δεύτερη ευκαιρία.
Όχι όμως και εκείνοι οι λιγοστοί. Είχαν βρει τον τρόπο. Αφού δεν μπόρεσαν να γκρεμίσουν το σύστημα, αφού δεν μπόρεσαν να το καταλάβουν αλλά ούτε και να το συνηθίσουν,έγιναν ιός. Επιδημία. Τρύπωσαν μέσα στο Σύστημα, απαρατήρητοι, γεννημένοι ηθοποιοί και άρχισαν να το τρώνε σαν σαράκι. Μια καλημέρα αγνή, ένα χαμόγελο αυθόρμητο, μια ανιδιοτελής εξυπηρέτηση και ο όρκος του καθήκοντος ήταν αρκετά για να κάνουν τα θεμέλια του Συστήματος να τρίζουν. Και όσο περνούσε ο καιρός το κίνημα ολοένα και κέρδιζε έδαφος, ολοένα και μεγάλωνε.
Και εγώ, άπειρος και "άψητος" ακόμη, μην έχοντας δοκιμάσει ποτέ την οργή του Συστήματος, μπήκα ενεργά στο κίνημα. Δεν έχω νιώσει πιο ελεύθερος. Δεν πρόκειται να νιώσω ποτέ ξανά πιο ελεύθερος.
Το σύνθημα έχει δοθεί πολλά χρόνια πριν σε ανυποψίαστο χρόνο, σε ποιήματα, σε συλλογές,σε υπολογιστές και σε προγράμματα εγγραφής κειμένου: "Θέλει αρετή και τόλμη η ελευθερία".
Και εγώ τόλμησα. Τόλμησα να μην είμαι βάρος, τόλμησα να βοηθήσω τους άλλους χωρίς αντάλλαγμα, να λέω μια καλημέρα, να χαμογελώ.Και κάτι άρχισε να αλλάζει.